VLADIMIR GOATI – SUPERIORNA ANALITIČNOST – mr Željko Rutović

SJEĆANJE: VLADIMIR GOATI (1939 – 2025) – SUPERIORNA ANALITIČNOST

Prošlogodišnja smrt profesora, sociologa, doktora političkih nauka, analitičara, intelektualnog uglednika i dragog čovjeka Vladimira Goatija veliki je gubitak  kako za naučnu, tako i najširu demokratsku javnost. Njegov život i rad trajna je stranica kulture sjećanja na superiornu politikološku analitičnost u kojoj se je preplitalo tumačenje politike, društva, karaktera, odnosa i sistema vrijednosti regionalne javne društvene scene. Kao udžbenička i najšira edukativna literatura na koju bi se političari ( koji čitaju ) trebali češće  vraćati ostaju seriozne knjige i naučni radovi, dominantno o političkim partijama, izbornim sistemima, tranziciji i otporima na putu ka održivoj demokratiji. Neke od tih knjiga imale su izdavače u Crnoj  Gori – “Stabilizacija demokratije ili povratak monizmu: ” Treća Jugoslavija “, Unireks -Podgorica,1996, ” Političke partije i partijski sistemi “, Fakultet političkih nauka, Podgorica, 2008.

Sa izuzetnim gospodstvom, aristokratskim manirima i patinom duha rodnog Mostara, Goati je javni diskurs obogatio suptilnošću istraživačkog dubinskog nerva kojim je i najsloženije politikološke fenomene i  probleme predstavljao u njihovoj suštini i odnosu uzroka i posledice. Bijaše to ogledno prosvjetiteljstvo dimenzije koja je visoko nadrastala svako površno i projektovano tumačenje političke scene Zapadnog Balkana.

Vladimir Goati – ime nauke. Ime etike, principa i dostojanstva. Tiho i dostojanstveno pravio je razliku. Teško dostižnu, ali svakako inspirativnu za ljude bez sujete. I najveće nedoumice i teorijske izazove objašnjavao je lakoćom koja nije dovodila u pitanje aksiome struke i nauke. Kao takav bio je vrjednosni reper na čijim stavovima su se kod onih mudrosti sklonim korigivale politike, njihove prakse i strategije. Vrijeme je potvrdilo njegovu analitičko – naučnu koherentnost neupitne preciznosti tumačenja duha i karaktera političkih procesa. Za one koji ga nijesu razumjeli ili to nijesu  htjeli, politika u punom značenju tog pojma i ne bijaše baš bliži zanat. Naprotiv.

Bez dileme, Goati je bio  čovjek i naučnik koji je svojim intelektom, misijom i duhom osvjetljavao zatomljene pretpolitičke prostore  pune atavizama autokratskih monocentricnih drustava.

Goati, gostujući predavač u Bordou, Ljubljani, Beogradu, Podgorici, ostavio je iza sebe, između ostalih, djela ” Politička sociologija “, ” Politička anatomija jugoslovenskog drustva “, ” Savremene političke partije “, ” Izbori i izborni sistemi “, ” U susret demokratiji “.

Riječ je naime o djelima bogatog i trajnog socio – politikološkog nasljeđa koja ostaju literaturom edukacije, emancipacije, prosvjetiteljtva kritičkog svjetonazora kao ishodišta slobodne volje, slobodnog  građanina kao suverena moći predstavničke demokratije i njoj imanentnog slobodnog otvorenog drustva.

Konačno, svojim naučnim radom kao i praktičnim zalaganjem i promocijom kulture transparentnosti, odgovornosti i javnosti rada, Goati je blistava ličnost čijem se uzornom imenu i djelu trebamo često vraćati, tražeći i propitijući u njemu i njegovom djelu mnogo šta što je danas sa razlogom sklono potrebnoj provjeri. Tako ćemo lakše razumjeti sve ono o ćemu je antički precizno zborio Vladimir Goati – procese,  fenomene, vrijednosti i izraze – demokratije, političkih partija, izbora, slobode, transparentnosti, mehanizama odgovornosti i kontrole u političkom sistemu i još mnogo čega od ovog izuzetnog erudite istančanog naučno – mislećeg nerva koji je iskreno poštovan od intelektualne, akademsko – naučne  te ukupne prosvijećene javnosti Crne Gore.

Konacno i razložno, kultura sjećanja nužno treba biti vezana za ime i djelo profesora Vladimira Goatija.